ئەریڤان بهاءالدین لطیف
وەک کاروانێکی کرێکاران کە لەژێر گەرمایەکی سوتێنەردا خەریکی کێڵانی زەوییەکن و خاوەنەکەیان لە ژوورێکی ساردی باڵەخانەیەکی دوورەوە لەسەر شاشەیەک سەیریان دەکات و تەنها کاتێک دێتە دەرەوە کە کاتی کۆکردنەوەی بەرهەمەکان بێت؛ دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستانیش ڕێک بەمجۆرە نیشتمان و هاوڵاتییەکانیان دەبینن. کاتێک خێزانێکی هەژار لە شارێکدا دەبێت بڕیار بدات ئایا پارەی دەرمان بدات یان نانی منداڵەکانی بکڕێت، لە هەمان کاتدا کوڕی بەرپرسێک لە دوبەی یان لەندەن خەریکی کڕینی سێیەمین ڤێلای خۆیەتی و ڤیدیۆی ئاهەنگەکانی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاودەکاتەوە، تێدەگەین کە ئەمە قەیرانی ئابووری نییە. ئەمە تاڵانکارییەکی سیستماتیکە کە تێیدا خەڵکی ئاسایی دەبێت باجی خوێن و ئارەقە بدەن، تەنها بۆ ئەوەی نوخبەیەکی حیزبی بتوانێت لە ئەوروپا ژیانێکی ئەفسانەیی بژی.
ئەم جیاوازییە چینایەتییە تۆقێنەرە، کە تێیدا برسێتی و هەژاری لە شەقامەکانی کوردستاندا پیاسە دەکەن و سەروەت و سامانە دزراوەکانیش لە بانکەکانی دەرەوەدا کەڵەکە دەبن، سروشتی قەدەری ئەم نیشتمانە نییە، بەڵکو دەرەنجامی ئەو عەقڵیەتەیە کە دەوڵەت وەک کۆمپانیایەکی قازانجخواز دەبینێت. ئەوان کاتێک دێتە سەر بڕینی مووچە و سەپاندنی باج، دەڵێن “ئێمە هەموومان لە یەک کەشتیداین و دەبێت بەرگەی قەیران بگرین”، بەڵام کاتێک داهاتی خاڵە سنوورییەکان و نەوت کۆدەکرێتەوە، خەڵک لە کەشتییەکە فڕێدەدەنە خوارەوە و خۆیان بە تەنیا بەرەو کەنارە ئارامەکانی ڕۆژئاوا سەوڵ لێدەدەن.
هەمان ئەو تراژیدیایەیە کە لە زیمبابۆی سەردەمی ڕۆبەرت مۆگابێدا بینرا، کاتێک وڵات تووشی هەڵئاوسانێکی هێندە گەورە بوو کە خەڵک بە عەرەبانە پارەیان دەبرد بۆ کڕینی نانێک، بەڵام لە هەمان کاتدا خێزانەکەی مۆگابێ و کۆمەڵێک جەنەڕاڵ لە ئەوروپا خەریکی کڕینی باڵەخانە و بازاڕکردنی ڕۆژانە بوون. بەڵام ئەم دەسەڵاتدارانەی ئێمە، لە مۆگابێش بێباکترن؛ ئەوان لە ژوورە داخراوەکانیاندا وتار لەسەر نیشتمانپەروەری دەخوێنن و خەڵک فێری خۆڕاگری دەکەن، بەڵام لە واقیعدا تەنانەت باوەڕیان بەو نەخۆشخانە و سیستەمە پەروەردەییەش نییە کە خۆیان دروستیان کردووە، بۆیە منداڵ و خێزانەکانیان بۆ چارەسەر و خوێندن ڕەوانەی دەرەوە دەکەن.
ئەم تاڵانچییانە لە بێزاری و توڕەیی ئێوە دەترسن زۆر زیاتر لەوەی لە هەر هێزێکی دەرەکی بترسن. ئەگەر ئەوان لە شەرعیەتی مانەوەیان دڵنیابوونایە، نەیاندەویست بەم پەلەپەلە پارە و سامانی ئەم وڵاتە بگوازنەوە بۆ دەرەوە تاوەکو لە کاتی ڕووخانیاندا پەناگەیەک بۆ خۆیان دابین بکەن. حکومەتێک کە سەرکردەکانی لە ئەوروپا بژین و خەڵکەکەی لە زەلکاوی هەژاریدا بخنکێنێت، پێشتر لە ڕووی ئەخلاقی و نیشتمانییەوە مردووە — و تەنها هاواری بێترسی ئێوەیە کە دەتوانێت دەستی ئەم بازرگانانە لە گەرووی داهاتووی منداڵەکانتان بکاتەوە!