سەعد حەسەن
ڕۆژی ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ وەک یەکێک لە قورسترین و پڕکێشەترین وێستگەکانی مێژووی هاوچەرخی گەلی کورد دادەنرێت کە تەنها چەند هەفتەیەک دوای ئەنجامدانی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان هات و گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی لە هاوسەنگیی هێز و دۆخی سیاسی و سەربازیی ناوچە جێناکۆکەکاندا دروست کرد. دوای شکستی داعش و گەیشتنی گرژییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا بە لوتکە، هێزە عێراقییەکان بە بەشداریی سەرەکیی حەشدی شەعبی و بە پاڵپشتی تانک و چەکی قورس هێرشێکی بەرفراوانیان بۆ سەر شاری کەرکوک و ناوچەکانی دەوروبەری دەستپێکرد کە ئەنجامەکەی کشانەوەی هێزەکانی پێشمەرگە و کۆنترۆڵکردنی ناوچەکە بوو لەلایەن بەغداوە، ئەمەش بۆشاییەکی گەورەی ئەمنی و سیاسی بۆ کورد دروست کرد. کەوتنی کەرکوک و ناوچەکانی تر بۆ ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی کاریگەرییەکی دەروونی و کۆمەڵایەتی قورسی لێکەوتەوە و بووە هۆی ئاوارەبوونی هەزاران خێزانی کورد لە کەرکوک و خورماتوو کە بەرەو شارەکانی هەرێمی کوردستان کۆچیان کرد، هاوکات مەترسییەکانی پەیوەست بە گۆڕینی دیمۆگرافی و تەعریب دووبارە سەریان هەڵدایەوە و کورد لەو ناوچانەدا هەستی بە پەراوێزخرانێکی گەورە کرد لە ڕووی کارگێڕی و ئەمنییەوە.
لە لایەکی ترەوە ڕەوشی ڕۆژنامەنووسان و ئازادیی ڕادەربڕین لەژێر دەسەڵاتی نوێی ناوچەکەدا پاشەکشەیەکی گەورەی بەخۆیەوە بینی، بەجۆرێک کە ڕۆژنامەنووسانی کورد لەناو کەرکوک و ناوچەکانی دەوروبەری ڕووبەڕووی هەڕەشە و توندوتیژیی فیزیکی و دەستبەسەرکردن بوونەوە. زۆرێک لە کەناڵە ئاسمانییە کوردییەکان نووسینگەکانیان داخران یان ڕێگریی کارکردنیان لێکرا و پەیامنێرەکان لەژێر فشاری سانسۆر و ترسێکی بەردەوامدا بوون، چونکە هەر ڕاپۆرتێک لەسەر پێشێلکارییەکان یان دۆخی خراپی ناوچەکە وەک تێکدانی ئاسایش و پڕوپاگەندە بۆ هەرێم لەقەڵەم دەدرا. ناوزڕاندنی ڕۆژنامەنووسان وەک سیخوڕ لە میدیاکانی نزیک لە گرووپە چەکدارەکان ژیانی ئەوانی خستە مەترسییەوە و فەزایەکی وای دروست کرد کە ئازادیی کاری میدیایی بە تەواوی پەک بکەوێت. لە کۆتاییدا دەکرێت بوترێت ١٦ی ئۆکتۆبەر تەنها ڕووداوێکی سەربازی نەبوو، بەڵکو درزێکی گەورە بوو لە پەیوەندیی پێکهاتەکان و پاشەکشەیەکی مەترسیداری مافە نەتەوەیی و مەدەنییەکان بوو کە تا ئێستاش کاریگەرییەکانی بەسەر سیمای سیاسی و کۆمەڵایەتی ناوچەکە و یادەوەریی گەلی کورددا ماوەتەوە.