چۆمان محمد امین
لە لێکۆڵینەوەیەکی قووڵدا لە دۆخی ئابووری و سیستەمی حوکمڕانی لە هەرێمی کوردستاندا، پرۆسەی دەرکردن و فرۆشتنی نەوت دەبێتە تەنیا مۆدێلێکی سەیر بۆ مانەوە، لە کاتێکدا ژێرخانی ئابووریی نیشتمانی، کەرتی کشتوکاڵ، پیشەسازیی خۆماڵی، و خزمەتگوزارییە گشتییەکان لە لاوازییەکی کوشندە و بەردەوامدا دەمێننەوە. نەوت لێرەدا دەبێتە وێنە و سیمبولێکی ڕوون بۆ تێکڕای دۆخی ئابووری؛ پرۆسەی دەرهێنان و تاڵانکردنی سامان بە بێپچڕان بەڕێوە دەبێت، بێ ئەوەی هیچ گەشەسەندنێکی ڕاستەقینە، دەرفەتی کار، یان خۆشگوزەرانییەکی گشتی لە ژیانی هاووڵاتیدا دروست بکات. پرسیاری جەوهەری و بەردەوام لێرەدا ئەوەیە: چی جۆرە ئابوورییەکە کە دەتوانێت داهات و ژمارەی خەیاڵی پەیدا بوبکات، کەچی لە هەمان کاتدا ناتوانێت بچووکترین خۆشگوزەرانییەکی فراوان و دادپەروەر بۆ کۆمەڵگە دابین بوبکات؟
وەڵامی ئەم پرسیارە تاڵە لەو مۆدێلە حوکمڕانییە ڕەنگ دەداتەوە کە تێیدا سامان و داهاتی گشتی دەبێتە موڵکی تایبەتیی تۆڕە دەسەڵاتدارەکان و کۆمپانیا حیزبییەکان، نەک هۆیەک بۆ بونیادنانی دەوڵەتێکی بەهێز و خزمەتگوزار. لە هەناوی ئەم جیاوازییە گەورەیەی نێوان داهات و گوزەراندا، تاڵترین تەنز لەوەدا بەرجەستە دەبێت کە دەبینین: “لە هەرێمدا بیری نەوت ڕۆژ و شەو بێوەستان کار دەکات و داهات کۆ دەکاتەوە، کەچی بزوێنەری ئابووریی وڵات هێندە پەککەوتووە کە هاووڵاتی بۆ دابینکردنی پێداویستیی سەرەتاییی ڕۆژانەی هەمیشە لە قەیرانی سەخت و چاوەڕوانیی درێژخایەندا دەژی!” ئەمە نیشانەی ڕوونی دەوڵەتێکە کە ئامانجەکەی تەنیا مانەوەی خودی دەسەڵاتە نەک ئاوەدانیی نیشتمان.
ئەم هاوسەنگییە هەڵە و ناسەقامگیرە، ئابووریی نیشتمانی دەخاتە ژێر مەترسیی بەردەوام و داڕمانی بنەڕەتییەوە. چاکسازیی ڕاستەقینە و ڕاستکردنەوەی ئەم ڕێرەوە خوارە، کاتێک دەست پێ دەکات کە کۆمەڵگە ڕەتینەکاتەوە قایل بێت بەم بەستێنە ناڕێک و نادادپەروەرە، و بە یەکدەنگی داوای ئابوورییەکی فرەجۆر و شەفاف بوبکات کە سامانی سروشتی تێیدا تەنیا بۆ خزمەتی گشتی و بونیادنانی ژێرخانێکی بەهێزی بەرهەمهێنکار بەکار بێت، نەک تەنیا بۆ بەڕێوەبردنی قەیرانە دەستکردەکان و پاراستنی بەرژەوەندیی چینێکی دیاریکراو.