مارف خدر نوری
لە هەرێمی کوردستان، کاتێک هاوڵاتییەک سەردانی وەزارەتێک یان فەرمانگەیەک دەکات بۆ ڕاپەڕاندنی کارێکی سادە، یەکەم پرسیار کە ڕووبەڕووی دەبێتەوە ئەوە نییە کە “یاسا چی دەڵێت؟” بەڵکو ئەوەیە کە “سەر بە کام حیزبە؟” ئەمە واقیعێکی تاڵە کە بۆ زیاتر لە سێ دەیە، پارتی و یەکێتی سیستەمی بەڕێوەبردنیان لە دامەزراوەی نیشتمانییەوە گۆڕیوە بۆ تۆڕێکی فراوانی خزمخزمێنە، کە تێیدا دڵسۆزی بۆ مەکتەبی سیاسی زۆر گرنگترە لە لێهاتوویی و بڕوانامە. دامەزراوەکانی حکومەت لە وەزارەتی ناوخۆ و پێشمەرگەوە بگرە تا دەگاتە دادگاکان و فەرمانگەکانی خزمەتگوزاری لەبری ئەوەی بێلایەن بن، بوونەتە ئامرازێک بۆ سزادانی نەیاران و پاداشتکردنی لایەنگران. ئەم حیزباندنە وای کردووە کە پۆستە باڵاکان لەسەر بنەمای پەنجا بە پەنجا یان پشکی حیزبی دابەش بکرێن، و هەر وەزیرێک یان بەڕێوەبەرێکیش پێش ئەوەی وەڵامدەرەوەی پەرلەمان یان یاسا بێت، وەڵامدەرەوەی سەرۆکی حیزبەکەیەتی.
لێکەوتەکانی ئەم لاوازییە ئینستیتیوشناڵییە بە ڕوونی لە ژیانی ڕۆژانەی خەڵکدا دەردەکەون. کاتێک کارمەندانی حکومەت لەسەر بنەمای وەلائی حیزبی دادەمەزرێن نەک پیشەییبوون ، ئەنجامەکەی دەبێتە دروستبوونی کەرتێکی گشتیی قەبە و ئیفلیج کە تەنانەت ناتوانێت مووچەی کارمەندەکانی خۆی بەبێ قەیران دابەش بکات. زۆرجار کاتێک ململانێی نێوان هەولێر و سلێمانی توند دەبێتەوە، وەزیرەکانی یەکێتی بایکۆتی کۆبوونەوەکانی ئەنجومەنی وەزیران دەکەن، کە ئەمەش ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی پەکهێنانی ئیشوکاری هاوڵاتییان لە تەواوی زۆنی سەوزدا. ئەمە سەلمێنەری ئەوەیە کە ئەوەی پێی دەوترێت “حکومەتی هەرێم”، لە ڕاستیدا تەنها بەرگێکە بۆ شاردنەوەی دوو ئیدارەیی و قۆرخکاریی دوو بنەماڵەی سیاسی کە هەریەکەیان ناوچەی ژێر دەسەڵاتی خۆی وەک موڵکی تایبەت بەڕێوە دەبات.
ئایا دەکرێت وڵاتێک پێشبکەوێت ئەگەر دامەزراوەکانی تەنها کارگەیەک بن بۆ بەرهەمهێنانی مووچەخۆری بێکار و پاسەوانی حیزب؟ تا ئەو کاتەی پۆستە خزمەتگوزاری و کارگێڕییەکان لە دەستی کۆمیتە و لقەکانی حیزب دەرنەهێنرێن و نەدرێنە دەست کەسانی پسپۆڕ، هەرگیز ناتوانین باس لە “دەوڵەتداری” بکەین. وەک چۆن دەڵێن: دامەزراوەی بێلایەن کۆڵەکەی نیشتمانە، بەڵام دامەزراوەی حیزبی مۆرانەیەکە کە نیشتمان لەناوەوە دەخوات. ئەگەر خەڵکی کوردستان دەیانەوێت ببنە خاوەنی قەوارەیەکی بەهێز کە بەرگەی گێژاوەکانی بەغدا و ناوچەکە بگرێت، دەبێت سەرەتا بڕیار بدەن کە دەوڵەت بۆ حیزب دەسەننەوە، چونکە نیشتمان بۆ هەمووانە، بەڵام بارەگا تەنها بۆ کۆیلەکانە