ئەمین سەردار سدیق

لە هەرێمی کوردستاندا، زاراوەی “حکومەت” زۆرجار تەنها ناوێکە بۆ شاردنەوەی دەسەڵاتی ڕاستەقینەی دوو حیزبە دەسەڵاتدارەکە: پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. ئەم دوو هێزە بۆ دەیان ساڵە تەواوی جومگەکانی ژیانی سیاسی، ئابووری و ئەمنییان قۆرخ کردووە، بە جۆرێک کە دامەزراوەکانی دەوڵەت، میدیاکان و تەنانەت ژیانی سەدان هەزار فەرمانبەری کەرتە گشتییەکانیش بەستراونەتەوە بە تۆڕەکانی  (خزمخزمێنە)ی ئەم دوو حیزبەوە. هیچ هەوڵێکی ڕاستەقینەی چاکسازی لە کوردستاندا سەرکەوتوو نابێت، چونکە هەر هەنگاوێک بەرەو شەفافیەت و دامەزراوەییبوون، بە واتای لاوازبوونی کۆنترۆڵی پارتی و یەکێتی دێت بەسەر سەرچاوە دارایی و ئەمنییەکاندا. ئەم مانۆپۆڵکردنە وای کردووە کە پڕۆسەی دروستکردنی حکومەت و بڕیاردان بەردەوام بکەوێتە قەیرانەوە، وەک ئەوەی لە دوای هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی کوردستان بینرا، کە چۆن ململانێی ئەم دوو حیزبە پرۆسەی سیاسیی ئیفلیج کرد

یەکلاییکردنەوەی ململانێکان لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی دارایی، ڕەگ و ڕیشەی قەیرانەکانی هەرێمە. کاتێک باس لە “چاکسازی” دەکرێت، هەریەک لەم دوو حیزبە دەیانەوێت پڕۆسەکە بە جۆرێک بێت کە زیان بە بەرژەوەندییەکانی خۆیان نەگەیەنێت و لە هەمان کاتدا لایەنەکەی تر لاواز بکات. بۆ نموونە، پارتی کۆنترۆڵی وەزارەتە هەستیارەکانی وەک سەرچاوە سروشتییەکان و ناوخۆی کردووە، کە دەسەڵاتێکی زۆری پێدەدات بەسەر داهاتەکاندا، لە بەرامبەردا یەکێتی داوای لامەرکەزییەت دەکات بۆ ئەوەی کۆنترۆڵی دارایی پارێزگای سلێمانی و داهاتی نەوت و خاڵە سنوورییەکانی لە دەست نەچێت. ئەم ناکۆکییە داراییە گەیشتووەتە ئاستێک کە حکومەتی هەرێم سزای دارایی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی یەکێتی دەدات، کە ئەمەش بووەتە هۆی درەنگ کەوتنی مووچەی هاوڵاتییان لە سلێمانی و هەڵەبجە و گەرمیان. ئەم دۆخە دەریدەخات کە چۆن داهاتی نیشتمانی لەبری ئەوەی بۆ گەشەپێدان بەکاربێت، کراوەتە چەکێک لە ململانێی حیزبیدا

گەورەترین بەربەست لەبەردەم دروستبوونی دەوڵەتێکی دامەزراوەیی، بوونی هێزی چەکداریی حیزبییە. پارتی و یەکێتی خاوەنی دەیان هەزار چەکداری پێشمەرگە، ئاسایش و هێزی ئەمنین، کە سەرجەمیان ڕاستەوخۆ فەرمان لە مەکتەبی سیاسی و سەرکردەکانی حیزب وەردەگرن، نەک لە وەزارەتە پەیوەندیدارەکانی حکومەت. کاتێک گرژییە سیاسییەکان توند دەبنەوە، وەزیرەکانی یەکێتی (وەک وەزیری پێشمەرگە) بایکۆتی حکومەت دەکەن، کە ئەمەش ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی پەکهێنانی پڕۆسەی ڕێکخستنەوەی هێزەکانی پێشمەرگە و مەترسییەکی گەورە لەسەر ئاسایشی هەرێم دروست دەکات. هێزە ئەمنییەکان لەبری پاراستنی نیشتمان، وەک ئامرازێک بۆ سەرکوتکردنی دەنگی جیاواز و پاراستنی بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی هەردوو بنەماڵەی دەسەڵاتدار بەکاردەهێنرێن.

لەگەڵ ئەوەی هێزەکانی ئۆپۆزسیۆن تا ئێستا نەیانتوانیوە ببنە جێگرەوەیەکی بەهێز بۆ ئەم دوو حیزبە، ئایا پێت وایە فشاری نێودەوڵەتی (بەتایبەت لەلایەن هاوپەیمانانەوە لەسەر یەکخستنەوەی پێشمەرگە) دەتوانێت پارتی و یەکێتی ناچار بە چاکسازییەکی ڕاستەقینە بکات، یان تەنها ڕاپەڕینێکی جەماوەری دەتوانێت ئەم هاوکێشەیە بگۆڕێت؟